Architektura w Katowicach: Kościół w Katowicach-Brynowie upamiętnia "Dziewięciu z Wujka" [Zdjęcia]
![](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/nasz-zespol/IMG_4456.jpg)
W naszym cyklu przyglądamy się dziś kościołowi pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Katowicach Brynowie. Historia tej świątyni, choć nie tak długa, jak neogotyckich kościołów z innych części Katowic, jest bogata i ciekawa. Wiąże się bowiem z tragicznymi wydarzeniami z pobliskiej kopalni „Wujek” z grudnia 1981 roku.
Kościół w Katowicach-Brynowie. Wyjątkowy pomnik "Dziewięciu z Wujka"
Większość Polaków doskonale zna historię z grudnia 1981 roku, jaka wydarzyła się w okolicach katowickiej kopalni „Wujek”. Brutalna pacyfikacja protestu zakończyła się śmiercią 9 górników, po tym, jak funkcjonariusze ZOMO oddali do nich strzały.
Historia „Dziewięciu z Wujka” stała się symbolem walki z systemem komunistycznym nawet za cenę życia. Ich bezkompromisowa postawa została upamiętniona nie tylko pomnikiem przed kopalnią „Wujek”, ale także m.in w powstałym przy niej Śląskim Centrum Wolności i Solidarności. O tych wydarzeniach powstawały filmy dokumentalne i fabularne, a młodzież szkolna uczy się o nich z podręczników do historii.
Z tragiczną historią z 1981 roku wiąże się także powstanie w Katowicach jednego z kościołów. To kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Katowicach-Brynowie.
16 grudnia 1981 roku po tragicznych wydarzeniach związanych z wprowadzeniem w Polsce stanu wojennego, na miejscu tragedii wzniesiono drewniany krzyż, który stał się symbolicznym zaczątkiem parafii. Ówczesny biskup ordynariusz katowicki Herbert Bednorz wystąpił z inicjatywą wybudowania kościoła-pomnika tragicznie zmarłych górników, na co uzyskał zgodę ówczesnego wojewody katowickiego gen. Romana Paszkowskiego. Drewniany krzyż przy kopalni "Wujek" zainspirował budowę nowego kościoła oraz równolegle z nim tworzenie nowej wspólnoty parafialnej. 3 grudnia 1982 r. biskup poświęcił tymczasową, barakową kaplicę przy ul. Pięknej pw. Matki Boskiej Bolesnej, zaś 1 maja 1983 erygował nowa parafię pw. Podwyższenia Krzyża Św. w Katowicach-Brynowie. czytamy w historii parafii z Brynowa
Kamień węgielny pod budowę nowej świątyni wmurowano w piątą rocznicę krwawej pacyfikacji na „Wujku”. Kościół poświęcono za kolejne 5 lat – już w nowej rzeczywistości, po obaleniu w Polsce komunizmu. Nadal jednak pamiętano tu o poległych dekadę wcześniej górnikach – zresztą pamięć o nich jest w tym miejscu szczególnie żywa po dziś dzień. W Mszach św. w tym kościele uczestniczyli m.in. prezydent RP Lech Wałęsa, prezydent RP Lech Kaczyński czy premier RP Jerzy Buzek.
Projektantami kościoła są architekci: Jerzy Kubica, Jacek Machnikowski oraz konstruktor Bronisław Sadowski z Katowic. Skromny wystrój wnętrza sprawia, że uwaga wiernych koncertuje się na dużym krzyżu umieszczonym w centralnej części prezbiterium. Znajdziemy tu także stacje Drogi Krzyżowej autorstwa artysty malarza Witolda Pałki. 17 obrazów przedstawiających mękę Pańską oraz Zmartwychwstanie nawiązuje do dziewięciu zamordowanych górników z kopalni "Wujek". Od oo. Bonifratrów z Bogucic zakupiono zabytkowe ok. 150-letnie organy, których renowacji podjął się stolarz Stanisław Tomanek oraz organomistrz z Tyńca Józef Mamel. Organy te umieszczono w kaplicy MB Bolesnej.
Zobaczcie, jak obecnie wygląda kościół pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Katowicach-Brynowie.
Zobacz także
![Architektura w Katowicach: Kościół dominikanów przy ul. Sokolskiej. Na świątynię w roku 1945 spadła bomba lotnicza](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-08/Dominikanie_mini.jpg)
Architektura w Katowicach: Kościół dominikanów przy ul. Sokolskiej. Na świątynię w roku 1945 spadła bomba lotnicza
![Architektura w Katowicach: Odwiedzamy kościół na Osiedlu Odrodzenia w Katowicach-Piotrowicach [Zdjęcia]](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-08/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_Piotrowice_mini.jpg)
Architektura w Katowicach: Odwiedzamy kościół na Osiedlu Odrodzenia w Katowicach-Piotrowicach [Zdjęcia]
![40. rocznica śmierci ks. Jerzego Popiełuszki. W Śląskim Centrum Wolności i Solidarności w Katowicach odbędzie się wyjątkowy wieczór wspomnień](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-08/Popie%C5%82uszko_mini.jpg)
40. rocznica śmierci ks. Jerzego Popiełuszki. W Śląskim Centrum Wolności i Solidarności w Katowicach odbędzie się wyjątkowy wieczór wspomnień
![Architektura w Katowicach: Kilkukrotnie rozbudowywany kościół Misjonarzy Oblatów na Koszutce](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-07/Koszutka_mini.jpeg)
Architektura w Katowicach: Kilkukrotnie rozbudowywany kościół Misjonarzy Oblatów na Koszutce
![Architektura w Katowicach: Neogotycki kościół w Szopienicach ma ponad 120 lat [Galeria zdjęć]](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-07/tn_IMG_4003_mini.jpg)
Architektura w Katowicach: Neogotycki kościół w Szopienicach ma ponad 120 lat [Galeria zdjęć]
![Architektura w Katowicach: Kościół w Kostuchnie po blisko 50 latach zastąpił tymczasowy barak [Zdjęcia]](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-06/Kostucjna_mini.jpg)
Architektura w Katowicach: Kościół w Kostuchnie po blisko 50 latach zastąpił tymczasowy barak [Zdjęcia]
![Architektura w Katowicach: Neogotycki kościół św. Józefa w Katowicach-Załężu [Zdjęcia]](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2024-06/Ko%C5%9Bci%C3%B3%C5%82_w_Za%C5%82%C4%99%C5%BCu_mini.jpeg)
Architektura w Katowicach: Neogotycki kościół św. Józefa w Katowicach-Załężu [Zdjęcia]
!["Ginąc w tym miejscu oddali życie za całą Polskę". 42. rocznica pacyfikacji strajku na kopalni "Wujek" w Katowicach [Wideo i zdjęcia]](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2023-12/Wujek_mini.jpeg)
"Ginąc w tym miejscu oddali życie za całą Polskę". 42. rocznica pacyfikacji strajku na kopalni "Wujek" w Katowicach [Wideo i zdjęcia]
![Pacyfikacja kopalni Wujek w Katowicach i 41. rocznica tragedii. Zobaczcie historyczne zdjęcia](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2022-12/210-664057_g_mini.jpg)
Pacyfikacja kopalni Wujek w Katowicach i 41. rocznica tragedii. Zobaczcie historyczne zdjęcia
!["Dla mnie ks. Jan Macha będzie zawsze Hanikiem". Pierwszy beatyfikowany w katowickiej archikatedrze upamiętniony w Brynowie](https://www.wkatowicach.eu/assets/pics/aktualnosci/2022-01/IMG_0753_mini.jpg)